Rejestracja telefoniczna: (63) 262 56 82 lub 608 324 946

„Słodka” i niebezpieczna

paź 22, 2015

0
„Słodka” i niebezpieczna

„Słodka” i niebezpieczna

Posted in : Blog on by : Paweł Kucharski
  • ,
  • ,
  • ,
  •  

     

    CUKRZYCA

     

    Ta choroba towarzyszy ludziom od tysiącleci, jednak w ostatnich latach zaczyna przybierać rozmiary epidemii. Każdego roku liczba cierpiących na nią osób zwiększa się o 11 procent. Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że obecnie na cukrzycę choruje 360 milionów ludzi.

     

    Cukrzyca jest przewlekłą chorobą, której przyczyną jest niedobór insuliny lub brak wrażliwości tkanek na jej działanie, co prowadzi do zaburzeń w zakresie wykorzystywania glukozy przez komórki organizmu. W konsekwencji zwiększa się stężenie glukozy we krwi (hiperglikemia) oraz wydalanie glukozy razem z moczem. Przewlekła hiperglikemia prowadzi do groźnych powikłań: uszkodzenia, zaburzenia czynności i niewydolności różnych narządów; szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych.

    Ze względu na przyczynę i przebieg choroby możemy wyróżnić kilka jej postaci:

    Cukrzyca typu 1 (u ludzi młodych) spowodowana jest zniszczeniem lub niewydolnością komórek trzustki, odpowiedzialnych za produkcję i wydzielanie insuliny (polega na niedostatecznym wydzielaniu insuliny).

    Cukrzyca typu 2 (u ludzi starszych) jest najczęstszą postacią choroby i polega na zmniejszonej wrażliwości tkanek na insulinę (insulinooporności), wywołując nadprodukcję insuliny, co w dalszym przebiegu choroby przekracza zdolności wydzielnicze trzustki i z czasem następuje zniszczenie jej nadmiernie obciążonych komórek.

    Cukrzyca ciążowa jest wynikiem zmian hormonalnych związanych z ciążą. Ustępuje całkowicie po porodzie, jednak stanowi zagrożenie dla płodu i kobiety. Niestety, u 30 do 50 procent kobiet, u których stwierdzono cukrzycę ciążową, w ciągu najbliższych 15 lat rozwinie się cukrzyca typu 2.

    Rozwój cukrzycy może mieć podłoże genetyczne,

    ale wzrastająca zachorowalność, zwłaszcza na cukrzycę typu 2, wynika przede wszystkim z niezdrowego trybu życia. Istotne tutaj są też czynniki środowiskowe, takie jak starzenie się, brak aktywności fizycznej, otyłość brzuszna (gdy obwód talii wynosi więcej niż 88 cm u kobiet i 102 cm u mężczyzn).

    Wiele przypadków cukrzycy przez długi czas jest nierozpoznawalnych z powodu łagodnych objawów i powolnego postępu choroby. Niestety, utrzymująca się hiperglikemia, nawet gdy nie jest tak wysoka, by wywołać klasyczne objawy cukrzycy, prowadzić może w szybkim czasie do rozwoju powikłań, szczególnie dotyczących układu sercowo-naczyniowego.

    Podstawą rozpoznania cukrzycy jest stwierdzenie podwyższonego stężenia glukozy we krwi: na czczo, powyżej 126 mg/dl (7.0 mmol/l), a w drugiej godzinie testu doustnego obciążenia glukozą, poziom ten przekracza 200 mg/dl (11.1 mmol/l).

    Objawy wskazujące na możliwość rozwoju cukrzycy

    to między innymi zwiększone łaknienie, a przy tym zmniejszenie masy ciała (glukoza krążąca we krwi, z powodu braku insuliny lub niewrażliwości na nią (insulinooporności) nie może dostać się do tkanek, w których mogłaby być zużyta, więc komórki muszą szukać innego źródła energii, którym jest tkanka tłuszczowa. Następstwem tego jest zdecydowany, niespodziewany ubytek masy ciała. Pozostałe objawy zwiększonego poziomu cukru we krwi (hiperglikemii) to: cukromocz, czyli wydalanie glukozy z moczem i wielomocz, czyli duża ilość wydalanego moczu, a wraz z nim traconej wody (często powyżej 3l/dobę), co skutkuje wzmożonym pragnieniem i wysychaniem błon śluzowych. Inne częste objawy to: osłabienie, senność, zmiany skórne (infekcje skórne, owrzodzenia), świąd skóry, gorsze gojenie się ran, spadek odporności.

    Jeśli nie występują objawy hiperglikemii, badanie poziomu cukru we krwi należy przeprowadzać co trzy lata u każdej osoby po 45tym roku życia. Ponadto, niezależnie od wieku, badanie to należy wykonywać co rok u osób z grup ryzyka, czyli z cukrzycą występującą w rodzinie, z nadwagą lub otyłością, z małą aktywnością fizyczną, z przebytą cukrzycą ciążową oraz u osób, u których w poprzednim badaniu stwierdzono stan przedcukrzycowy, albo obciążonych chorobą układu sercowo-naczyniowego.

    W leczeniu cukrzycy ważne są cztery elementy:

    żywienie, wysiłek fizyczny, edukacja chorego i leki (środki doustne, insulina). Postępowanie medyczne zaczyna się od edukacji pacjenta – powinien mieć on świadomość, że jest to choroba przewlekła i postępująca. Należy wprowadzić właściwą dietę i  regularną aktywność fizyczną. W cukrzycy typu 2 działania zmierzające do obniżenia masy ciała radykalnie zmniejszają postęp choroby. U pacjentów, u których do kontroli glikemii nie wystarczają już odpowiednia dieta i tryb życia, wprowadza się doustne leki przeciwcukrzycowe. Początkowo jest to jeden lek, a następnie, w razie potrzeby, przechodzi się na leczenie skojarzone dwoma lub nawet trzema lekami. Niekiedy zachodzi potrzeba dołączenia insuliny. Insulinoterapia to podstawowe leczenie cukrzycy typu 1, ale ma także zastosowanie u kobiet z cukrzycą ciążową oraz cukrzycy typu 2. We wszystkich typach cukrzycy ważne jest unikanie picia alkoholu i palenia tytoniu.

    Profilaktyka

    Kiedy jeszcze nie jesteśmy chorzy, winniśmy zadbać o nasze prozdrowotne zachowania, czyli stosować właściwą dietę, prowadzić odpowiedni styl życia, z regularną aktywnością fizyczną, pamiętając, by minimalizować negatywne skutki czynników cywilizacyjnych (na przykład nadmiar stresu, nadwaga) wpływających na rozwój większości współczesnych chorób.

     

    lek. med. Paweł Kucharski

    specjalista chorób wewnętrznych

     

    lek. med. Magdalena Kucharska

    specjalista chorób wewnętrznych